الشيخ الأنصاري

42

رساله سراج العباد (با حواشى شيرازى و خراسانى) (فارسى)

[ 25 ] - اما هشت صورت كه باطل است : و در اين هشت صورت ، احوط ( 1 ) آن ( اين ) است كه تروّى كند ( يعنى فكر كند ) آن قدر كه سكوت طويل و منافى صلاة به عمل نيايد ، كه اگر پيش از منافى به خاطرش آمد ، عمل كند ، هر چند بطور ( 2 ) مظنّه ( 3 ) باشد .

--> 1 - ( ظم ) مراعات اين احتياط لازم نيست . ( محمد كاظم الخراسانى ) 2 - ( ظم ) در عمل به ظنّ ، در غير عدد اخيرتين در رباعيّه ، اشكال است . ( محمد كاظم الخراسانى ) 3 - ( امد ) قدر متيقّن از عمل به ظنّ ، در دو ركعت اخير از نمازهاى چهار ركعتى است ، زيرا آنچه از ادلّه بطور صريح استفاده مىشود ، حكم به ظنّ در دو ركعت اخير از رباعيّه مىباشد - كه اصطلاحا فرض النّبي گفته مىشود - و ظنّ در اين دو ركعت حجّت است ، امّا در غير اين صورت ، حكم به مظنّه ، مشكل است . و چون عبادات توقيفى است ، و احكام آن بايد از شرع اخذ شود ، بر اين اساس اقتصار بر قدر متيقّن مىشود . گرچه از باب تنقيح مناط ، و اولويّت جريان حكم در فرع ، نسبت به اصل ، كه در اجزاء به حسب مقايسه با اصل ركعت ، مطالبى هست ، ولى آنچه ذكر شد ، بنابر قدر متيقّن است .